Nieuwe Europese AI-regels: wat geldt er nu voor jouw bedrijf?

Wie dit jaar het nieuws over de Europese AI-verordening volgde, heeft waarschijnlijk vooral het woord uitstel gelezen. In juli trad een wijziging in werking die de zwaarste regels een stuk naar achteren schoof. Voor veel ondernemers voelde dat als: voorlopig niets aan de hand.

Dat klopt maar half. Een belangrijk deel van de regels geldt sinds 2 augustus 2026 gewoon. In dit artikel zetten we op een rij wat er nu geldt, wat later komt en wat dat in de praktijk betekent voor een bedrijf met 20 tot 500 medewerkers. Dit is geen juridisch advies, wel een overzicht om mee te beginnen.

Eerst in het kort: wat is de AI-verordening?

De AI-verordening, in het Engels de AI Act, is de Europese wet die regelt hoe AI-systemen worden gemaakt en gebruikt. Ze werkt met risiconiveaus. Een paar toepassingen zijn helemaal verboden, bijvoorbeeld systemen die mensen een sociale score geven. Voor toepassingen met een hoog risico, zoals AI die helpt beslissen over sollicitanten of kredieten, gelden strenge eisen. Voor de meeste andere toepassingen gelden vooral regels over transparantie.

De wet wordt in stappen van kracht. De verboden gelden sinds februari 2025. De regels voor makers van algemene AI-modellen, zoals de grote taalmodellen, sinds augustus 2025.

Wat is er uitgesteld?

Op 27 juli 2026 trad de Digital Omnibus on AI in werking, officieel Verordening (EU) 2026/1744. Die verschoof de regels voor hoog-risico AI. Voor de meeste zelfstandige hoog-risicotoepassingen gelden de verplichtingen nu vanaf 2 december 2027. Voor AI die is ingebouwd in producten zoals machines of liften, vanaf 2 augustus 2028.

Er zit nog een voordeel in. Een aantal vereenvoudigingen die eerst alleen voor het MKB golden, zoals eenvoudigere technische documentatie, gelden nu ook voor bedrijven tot 750 medewerkers en 150 miljoen euro omzet.

Wat geldt sinds 2 augustus 2026?

De transparantieregels uit artikel 50 zijn niet uitgesteld. Die gelden sinds 2 augustus 2026, en sindsdien begint ook het toezicht in de lidstaten.

In gewone taal komt artikel 50 neer op drie dingen. Mensen die rechtstreeks met een AI-systeem communiceren, moeten weten dat het AI is, tenzij dat al overduidelijk is. Content die door AI is gemaakt of bewerkt, moet door de aanbieder van zo'n systeem herkenbaar worden gemarkeerd. En wie deepfakes maakt, of door AI geschreven tekst publiceert om het publiek over zaken van algemeen belang te informeren, moet dat melden. Voor systemen die al vóór augustus op de markt waren, geldt voor het markeren een overgangstermijn tot 2 december 2026.

De AI-verordening is geen reden om AI te laten liggen.

Wat betekent dit voor een gemiddeld bedrijf?

De meeste MKB-bedrijven bouwen geen AI-modellen. Ze gebruiken AI in hun processen. Voor hen is de vraag vooral: waar praat AI rechtstreeks met klanten of andere mensen buiten het bedrijf?

Denk aan een chatbot op de website die vragen over levertijden beantwoordt. Of een assistent die automatisch antwoord geeft op klantmails. Of een systeem dat afspraken inplant via de telefoon. In al die gevallen moet duidelijk zijn dat iemand met AI te maken heeft. Een korte, heldere melding volstaat vaak, zoals: je praat met onze digitale assistent.

Ook marketing verdient even aandacht. Maak je beelden voor je website of social media met een AI-beeldgenerator, dan zorgt de aanbieder van die tool voor de technische markering. Laat je AI een realistisch beeld maken van mensen of situaties die niet echt bestaan, dan moet je als gebruiker duidelijk maken dat het om een gemaakt beeld gaat. Een kleine vermelding bij het beeld is dan genoeg. Voor een illustratie of een schema die overduidelijk geen foto is, speelt dat veel minder.

Gebruik je AI alleen intern, bijvoorbeeld om facturen te verwerken of om concepten voor collega's klaar te zetten die een mens daarna controleert, dan raakt artikel 50 je meestal minder direct. Ook dan is het verstandig om bij te houden welke AI-systemen je gebruikt en waarvoor.

Zet je AI in bij beslissingen over mensen, zoals het selecteren van sollicitanten, dan kan het om hoog-risico gaan. Daarvoor heb je nu meer tijd. Begin toch op tijd met risicobeheer en documentatie, want dat is meer werk dan een melding op je website.

Hoe zit het met boetes?

In veel berichten staan grote boetebedragen. Die zijn vooral bedoeld voor grote bedrijven. Voor het MKB geldt bij boetes het laagste van twee bedragen: een vast maximum of een percentage van de wereldwijde omzet. Bij grote bedrijven is dat juist het hoogste. Dat maakt de regels niet vrijblijvend, maar het is een reden om nuchter te blijven in plaats van in paniek te raken.

Drie stappen om nu te zetten

Je hoeft geen compliance-afdeling op te tuigen. Met drie eenvoudige stappen kom je een heel eind.

Maak eerst een lijst van de AI-toepassingen die jullie gebruiken, ook de kleine. Denk aan de chatbot op de site, de AI-functie in het CRM en de tools die medewerkers zelf gebruiken.

Kijk daarna per toepassing of hij rechtstreeks met mensen buiten het bedrijf praat of content maakt die naar buiten gaat. Zo ja, regel dan een duidelijke melding.

Bepaal tot slot wie binnen het bedrijf het overzicht bijhoudt. Dat kan gewoon iemand zijn die het er naast het eigen werk bij doet, zolang het maar is belegd.

Tot slot

De AI-verordening is geen reden om AI te laten liggen. De meeste nuttige toepassingen in een bedrijf, zoals facturen verwerken of klantvragen sorteren, vallen in de lichtste categorie. Wie nu weet wat er geldt, kan met een gerust hart verder.

Wil je eens doorpraten over hoe dit uitpakt voor een proces dat jullie willen automatiseren? Mail ons via info@harmoniqa.nl.

Bronnen: AI Act Service Desk van de Europese Commissie (tijdlijn en artikel 50); Association for Competitive Technology, 6 augustus 2026; Futurium, Apply AI Alliance.